کمتر اقتصاددانی را بتوان یافت که در معرض اهداف بمب گذاری ها و اقدامات تروریستی قرار گرفته باشد، اما هرناندو دو سوتو یک اقتصاددان معمولی نمی باشد.مفهوم انقلابی ای که وی مطرح کرد، تاثیر خود را در تمام کشورهای فقیر جهان به جای گذاشته است:" فقدان حقوق مالکیت رسمی به عنوان علت فقر در کشورهای فقیر". اقدامات دو سوتو در راستای حقوق مالکیت برای فقرا، شهرت و تحسینی جهانی برایش ایجاد کرده است.

  در سال ١٩٩٩ مجله "Time" دو سوتو را یکی از پنج نوآور قرن در آمریکای لاتین انتخاب کرد. مجله "Forbes" از او به عنوان یکی از پانزده نوآوری که "آینده شما را دوباره خواهد ساخت" نام برده است. مجله "New York Times" نیز در مورد او نوشته است:" برای رهبران کشورهای فقیر، اقتصاد نویدبخش دو سوتو، یکی از موثرترین راههایی است که تا کنون شنیده اند." مجله "Economist" موسسه برای آزادی و دموکراسی (ILD) دو سوتو را یکی از دو مخزن فکری (think tanks) برتر دنیا معرفی کرده است.

دو سوتو در سال ١٩٤١ در کشور پرو متولد شده است. پدرش یک دیپلمات پرویایی بوده و پس از کودتای نظامی در ١٩٤٨ وقتی که دو سوتو هفت ساله بود، پدرش به اروپا تبعید شد و او را همراه خود برد.

  او در "Institute Universitaries de Hautes Etudes Internationales " در ژنو به تحصیل علوم سیاسی و اقتصاد پرداخت. در سال ١٩٧٩، بعد از کسب موفقیت کاری در زمینه تجارت در اروپا، دو سوتوی سه و هشت ساله به پرویی که از فقر شدید و قوانین سالهای نظامی کشور رنج می برد، بازگشت.

  وضعیت مناسب معیشتی باعث شد که وی تصمیم گیرد که تمام زندگی اش را صرف حل معمای توسعه سازد: چرا برخی از کشورها ثروتمندند و برخی دیگر فقیر؟ دو سوتو می دانست که مردم پرو کمبود نیروی کارآفرین ندارند. تحقیقات صورت گرفته در بخش اقتصاد غیر رسمی پرو این امر رانشان می داد. آیا آنها فقدان دارایی داشتند؟  از ساکنین اطراف شهر تا کلبه نشینهای شهری، دارای نوعی سیستم مالکیت غیر رسمی بودند که بدین طریق حقوق مالکیت آنها شناخته شد.

  دو سوتو در کتاب "راه دیگر"١٩٨٦ توضیح می دهد که مسئله مالکیت توسط اقتصاد رسمی و قانونی مبحوس شده و این علت مسئله است. "آنها خانه دارند ولی سند رسمی ندارند. تجارتهایی را دارند که قانون و اساس نامه حقوقی ندارد".

  دو سوتو در سال ١٩٨٠ موسسه برای آزادی و دموکراسی را تاسیس نمود. هدف این موسسه مبارزه با فقر از طریق اصلاحات در چارچوب اقتصاد بازار می باشد. بیشترین موضوعی که وی و همکارانش در ILD تحقیق کردند فرآیندی بود که طی آن دولت پرو دارایی های یک شخص را به رسمیت شناخته، اگر نتوان آن را غیر ممکن نامید، به طرز دیوانه کننده ای سخت می باشد.

  دو سوتو به عنوان یک نویسنده و یک عمل گرا سعی کرد که هم میهنان فقیرش را از "اقتصاد سایه" خارج کرده و نیروهای بالقوه شان را به ثروت تبدیل کند، که این فرآیند تاکنون ادامه دارد. وی در این راستا سفرهای زیادی کرده و با رهبران سیاسی بسیاری از کشورها ملاقات داشته است. دو سوتو علت اصلی فقر شهروندان را فقدان اسناد رسمی قانونی برای دارایی هایشان و ناتوانی در استفاده از آنها به عنوان وثیقه و اعتبار، می داند. آنها قادر نیستند وامهای بانکی لازم برای گسترش کسب و کارشان یا بهبودی در دارایی هایشان را اخذ نمایند. وی و همکارانش محاسبه کرده اند که میزان "سرمایه مرده" در دارایی های بی نام و نشانی که در دست دنیای فقراست "حداقل ٣/٩ تریلیون دلار" می باشد، این میزان در مقابل کمکهای خارجی انجام شده به کشورهای در حال توسعه از سال ١٩٤٥ تاکنون، مبلغی ناچیز می باشد.

  به راستی هرناندو دو سوتو باور ما را در مورد علت ثروت و فقر دگرگون می سازد. وقتی که تعدادی از محققین به اهمیت حقوق مالکیت برای افزایش استانداردهای زندگی تاکید می کنند، وی چنین سوال سختی را مطرح می کند که چه چیزی باعث می شود که دولت اهمیت تاثیر حقوق مالکیت را در جوامع فقیر درک کند. آیا چنین دولتهایی قادرند فعالیتها و دارایی های "خارج از قانون" را به عنوان سرمایه یعنی عاملی برای توسعه اقتصادی تبدیل کنند؟

  دو سوتو تصریح می کند که رسمیت بخشیدن به مالکیت در کشورهای فقیر می تواند به مثابه راهنمایی برای توسعه یافتگی در "فرآیند سرمایه داری" برای چنین کشورهایی باشد. وی در کتابهایش "راه دیگر" و "راز سرمایه" درسهای کاربردی اقتصادی فراوانی برای مسائل قدیمی ارائه کرده و سوالات جدیدی را پرسیده، شناخت و امیدی تازه برای تبدیل فقر به ثروت به وجود آورده است.

  دو سوتو تنها در کشورهای فقیر مشهور نمی باشد، بسیاری از احزاب سیاسی با نفوذ غربی وی را شناخته و حمایتش کرده اند. از جمله جوایزی که وی دریافت کرده می توان به جایزه فیشر، جایزه میلتون فریدمن (وی مبلغ یک میلیون دلاری این جایزه را به مبارزه با فقر در جهان اختصاص داد)، جایزه IPAE، جایزه نوآور ٢٠٠٦ مجله Economist اشاره کرد.

  دو سوتو خود را محدود به دنیای روشنفکری نمی کند. او بدون خستگی در کوچه ها و روستاهای فقیر هاییتی، پرو، مصر و بالی قدم می زند. با دلالان بازار سیاه، صاحبان دکه های اغذیه فروشی، کارآفرینان محلی و کارگران کارخانه ها دیدار می کند. اقداماتش در ILD ، دولتهای کشورهای در حال توسعه را وادار می سازد که فرآیند اعطای اسناد مالکیت را آسان تر و کوتاه تر سازند.

  به علت تلاشهایش، گروه تروریستی مارکسیستی "راه درخشان" قصد کشتن او را داشته است. دفاتر کاری موسسه بمب گذاری شده و اتومبیلش به مسلسل بسته شده است. ولی دو سوتو هم چنان زنده است و مشتاقانه کارش را ادامه میدهد.

  "آیا ما قصد داریم نظام سرمایه داری ایجاد کنیم و انحصار تفکر چپها در مورد فقرا را بشکنیم و نشان دهیم که این سیستم می تواند برای آنها به خوبی عمل کند؟" این چالش دو سوتو و زندگی کاری اش می باشد.

نوشته شده توسط لیونا عیسی قلیان در یکشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1386 |